و چون ديدهء ابو طالب از نور جبين آن گوهر شب‌افروز روشنايى گرفت ، ميان او و والده‌اش در تعيين اسم اختلاف واقع شد ؛ چه ، مدعاى ابو طالب آنكه قرّة العين ولايت را زيد ، كه جامع قبايل عرب بود ، نام نهد و فاطمه مىخواست ( كه آن فرزند تعهد نامند موسوم باشد ) « 1 » . و قولى آنكه والدهء ماجده‌اش آن‌جناب را حيدر نام نهاد ؛ و خبر « انا الّذى « 2 » سمّتنى امّى حيدره » مويّد اين قول است . بالاخره پدر و مادر بنابر استصواب حضرت رسالت‌پناه ، به موجب تلقين هاتف غيبى ، اسم همايونش را بر على قرار دادند . « 3 » امّا كنيت جناب ولايت انتساب ابو الحسن ، ابو الحسين ، ابو السبطين ، ابو الريحانتين ، و ابو تراب « 4 » است . و القاب آن حضرت فراوان است : امير المؤمنين ، امام المتّقين ، يعسوب الدّين ، قائد الغرّ المحجّلين ، امير النحل ، مرتضى ، اسد اللّه ، ولىّ اللّه ، بيضة البلد ، و وصىّ در سلك القاب ميمنت آياتش انتظام دارد . صاحب كشف الغمّه از كتاب مواليد ائمه ، كه از مؤلّفات عبد اللّه بن خشاب است ، نقل نموده كه سيّد الوصيّين و قسيم النّار از جمله القاب حيدر كرّار است . و نقش خاتم آن‌جناب « الملك للّه » بود . و چون چشم همايون سيّد عالم ، صلّى اللّه عليه و آله ، بر جمال خورشيد مثال مرتضوى افتاد و انوار ولايت الهى در بشرهء خجسته‌اش مشاهده فرمود همگى همّت عالىنهمت بر تربيتش مصروف داشت و بعد از آنكه مدّت پنج سال از سنّ شريف آن نهال چمن اقبال بگذشت رسول حضرت ذو الجلال او را از حجر مرحمت والدين به ظلّ عاطفت خويش جاى داده به منزل همايونش برد « 5 » . و چون رسول عالىمقام ، صلّى اللّه عليه و آله الى يوم القيامه ،

--> رسيده است كه فاطمه دختر اسد ، على ( ع ) را داخل كعبه به دنيا آورده است . » نيز ؛ - روضة الواعظين ، ص 134 . ( 1 ) . ق : ( كه آن فرزند سعادتمند نامند مرسوم باشد ) ؛ ش : ( كه آن فرزند با بعهد باشند موسوم باشد ) . عبارت نامفهوم است ، و ضبط صحيح آن به دست نيامد . - و . ( 2 ) . ق : خير الّذى . براى كسب اطّلاع بيشتر در خصوص « حيدر » ناميده شدن على ( ع ) - صحيح مسلم ، ج 5 ، ص 195 . ( 3 ) . عبد الفتّاح عبد المقصود صحنهء نامگذارى على ( ع ) را به شيوه‌اى دل‌انگيز ترسيم مىكند . او مىنويسد ، فاطمه گفت : « نامش حيدرة است . » ابو طالب در انتخاب نام توفيق بيشترى داشت ، زيرا فرزندش را از جهت ميلاد مانند اصل و نسب بلندپايه‌اش در مقامى بس عالى نگريست ، گفت : « بلكه - على - است . » ؛ الإمام على ، ج 1 ، ص 66 . نيز ؛ - شرح نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 6 . ( 4 ) . به قول ابن ابى الحديد « اين كنيه در نظر على [ ع ] محبوب‌ترين كنيه‌هاى او بود و هرگاه او را با آن فرامىخواندند شاد مىشد . » ؛ - پيشين ، ج 1 ، ص 5 . نيز ؛ - صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 300 ؛ محبّ الّدين طبرى ، رياض النضره ، ج 2 ، ص 154 . ( 5 ) . در يكى از سالهاى قحطى ، رسول اللّه ( ص ) و عباس بن عبد المطّلب براى كم كردن بار زندگى از دوش ابو طالب ، هر كدام تكفّل يكى از پسران وى را پذيرفتند . عباس جعفر را برداشت و رسول اللّه ( ص ) على ( ع ) را . على ( ع ) در اين زمان شش ساله بود .